uLawulo lokutyiwa kwezilwanyana zezinye

© Roger de la Harpe

Amafama afuye imfuyo aye alahlekelwe kwisiqikelelo zesigidi zebiliyoni ezimbini (2 billion) nyaka nganye ngenxa yezilwanyana ezitya ezinye ezifana nodyakalashe omnyama ngemva, ingqawa, ingwe, ihlosi, ingqawane, nonomyayi kunye nezinja ezizula esithubeni.

Apho izilwanyana ezitya ezinye zichazwe khona njenge ‘ngxaki’ ngaphambili, indlela ezintsha zokucinga zenze okokuba kuqapheleke okokuba akusiso isilwanyana kodwa ukutya ezinye ekufuna ukulawulwa ukuze kwehliswe ilahleko. Kananjalo, kukho utshintsho ekubulaleni okunga khethwanga ukuya kulawulo lwengqokelela yoluntu apho iindlela zothintelo zithe zasetyenziswa kwaye zisetyenziswa ukuthintela nokwehlisa ilahleko.

Lendlela intsha yokucinga ixhaswa lulwazi lwe sayensi yophando ethe yafumanisa okokuba ukubulala udyakalashe nengqawa aziyisombululi ingxaki yokutyiwa kwezi lwanyana kwaye kwezinye iimeko ide iyenze ingxaki ibengakumbi ngokuthi itshintshe umnombo kwingqokelela yezilwanyana ezitya ezinye. Izibambisi netyhefu zingazonzakalisa izilwanyana zibe zingenguye unobangela kwaye oku kunganegalelo elibi kwindawo engqongileyo.