The Bushveld Complex na Vredefort Dome

© David Fleminger

Transvaal Supergroup

Nga murahu ha tshigwada tsha Transvaal Supergroup maḓaka ane o mela kha matombo a mupo, ane o sikwa musi hu tshi ḓa tombo ḽihulwane ḽo ḓiswa ḽi tshi khou bva Transvaal Supergroup. U ḓiswa ha tombo zwo mbo ḓi sika zwithu zwa u langea zwavhuḓi zwa Transvaal Supergroup zwa sika ḽeyara ya matombo ine ya vala fhethu hune ha nga 60 000 square km’s, zwa mbo ḓi hu ita uri huvhe hone huhulwane kha shango. Hafha fhethu hu ḓivhea ho fara platinum ya 80% kha lifhasi. Zwavhukuma zwashu!

Fhedzi azwo ngo tou vha zwithu zwa u tamba kana zwa u seisa. Minwaha ya 2 billion yo fhelaho ho mbo ḓi wa tombo ḽihulwane ḽine ḽa swika 120 km south-west ya Joburg. Ya rwa nga maanḓa zwe zwa ḓo ita uri tombo ḽi gonyele nnṱha. Ḽa ya nnṱha lwa 10 km kha nḓowelo ya hune ḽo vha ḽi hone. Hezwo zwo sia mvelelo dza Vredefort Dome, fhethu hune havha ha kalesa ha dovha ha vha hu hulwanesa kha shango (hune nga mvelo hovha hu tshi ri ho kaliwa ha vha 250 km ubva matungo oṱhe, naho huna uri vhunzhi ha hezwi zwa zwino ho no Ḽadziwa kha hoyu mulindi. Hafha fhethu ho mbo ḓi vhulunga na musuku nga henetshiḽa tshifhinga ngauri yo tou swika fhasi zwine zwa tsireledza uri zwi si tsha itea.

Vha Vredefort Dome ahu ngo dzhiiwa na tshivhumbeo tshine tsha vha na mushumo nahone lwa minwaha vhathu vho vha vha tshi humbulela zwavho vhone vhaṋe. Naho zwo ralo ngudo dza zwino dzo thusa nga maanḓa dzo ḓisa nḓivho nga ha vhubvo ha Dome, naho nṋe ndi saathu vha na vhuṱanzi uri ezwi zwithu zwi nga sika Dome hu si mulindi ndi khou fanela u tenda nḓivho ine nda vha nayo uri tombo ḽo zwiita ngoho!

Translated by Khalirendwe Nekhavhambe