Complex Bushveld le Vredefort Dome

© David Fleminger

Transvaal Supergroup

Ka morao ho Transvaal Supergroup ho ile ha eba le Complex Bushveld, e neng e thehwa ha lejwe le leholo le entsweng ka ho qhibidiha le ne le tloswa ho Mantle ho ya fihla ka hodimo ho Transvaal Supergroup. Lejwe lena la lejwe dibakeng tse habonolwang ke Transvaal Supergroup e entsweng ka majwe a majwe a kwahetsweng a maholo a dikhilomithara tse 60 000, a etsang hore e be kgolo ka ho fetisisa lefatsheng. Complex Bushveld e boetse e na le 80% ya Platinum ya lefatshe. Wa rona!

Empa e ne e se ntho e monate feela le dipapadi. Dilemong tse ka bang dibilione tse pedi tse fetileng, mohodi o moholo wa lehodimo o ile wa wela fatshe ka hoo e ka bang 120k ka borwa-bophirimela ho Joburg. E ile ya otla hoo lefikeng le neng le phahame, di 10km hodimo ho boemo ba lona ba pele. Phello e ne e le Vredefort Dome, sebaka se seholo ka ho fetisisa se tsejwang ka ho fetisisa sa meteorite e kgolo lefatsheng, (qalong se ka bang 250km ho tloha ka lehlakoreng le leng, le hoja boholo ba mohohlonh oona o se o tletse). Tshusumetso ena e bile e patilwe ka mokgwa o bonolo dichelete tsa kgauta tseo ka nako eo di neng di le haufi le hodimo, ka tsela eo di di sireletsa bakeng sa tshebetsong e tlang.

Empa ha ho kamehla Vredefort Dome e neng e nkwa e le tshusumetso ya tshebetso mme, ho theosa le dilemo, baeletsi ba fapa-fapaneng ba fetisa dikgopolo tsa bona. Leha ho le jwalo, phuputso ya morao-rao e hlakisitse dintho, mme ho bonahala phehisano e mabapi le tshimoloho ya Dome e raroditswe ke batho ba nang le boikutlo bo matla ba thuto ya jeoloji. Le hoja ke ntse ke sa tsebe hantle hore na tshusumetso e ka etsa jwang hore e se ke ya eba teng, ke lokela ho inamela boitsebiso bo phahameng ba better ya ka le ho bolela hore meteorite e entse jwalo ka mora tsohle!

Translated by Bongani Matabane