The Bushveld Complex and the Vredefort Dome

© David Fleminger

Sehlopha se se golo sa Transvaal

Ka morago ga ge sehlopha sa Thransvaal mo motseng wa Bushveld Complex e bopegile ge palo ye kgolo ya maswika a go tološa e kgototšwa go tšwa mo llageng go fihlela godimo ga sehlopha sa Transvaal. Tšhwaana ya leswika gare ga mašeledi a sehlpha sa Transva a bopile di llaga tša maswika a aparelago lefelo la sekwere sa dikilometara tše 60 000, ye e dira go re e be ye kgolo mo lefaseng. Motse wa Bushvela le ona o na le 80 phesente ya Polathinamo. Yay go rena.

Eupša go be go se bonolo. Mengwaga ya go lekana le dibilione tše e ka bago tše pedi ye fetilego, meteorite e kgolo e tseneletše mo fase bjo bo lekanago dikilometara tše 12 tša borwa-bodikela bja Joburg. E bethile gagolo gore leswika le emišwe, dimetara tše lesome godimo ga yona. Ditlamorago e be e le Vredefort Dome, meteorite e kgolo ya go tsebegala mo lefaseng (e ka ba le seabe sa go ela go dikilometara tše 250 km go tšwa ka lehlakoreng la ka thoko, le ge bontši bja boina bjale bo tladitše). Thulano ya yona e e bolokile mašaledi a gauta ao a be a lego kgauswi le bokagodimo bja mmu, go šireletša tlaišego y abo ka moso.

Eupša Vredefort Dome e be e sa akanywe bjalo kago ye botse ka mehla, mo mengwageng, baemedi ba ba mmalwa ba ile ba tliša dithuto tša bona tša go fapafapana. Le ge go le bjalo, thuto ya blale e ile ya esa dilo gomme ditaba tša mabapi le tlholego ya The dome di bonala di lefilwe ke bao ba feisty geologists. Le ge e le gore ga ke ga ke a tia ka moo go ka hlolwago dome e sego ina, ke swanetše go obamela tsebo e kgolo ya ba ka le go bega gore meteorite e a dirwa ka morago.

Translated by Lebogang Sewela