Di Bonala di le Bohlokwa mo Afrika Borwa

© Hans Hillewaert
Go ya ka Kgoro: Temo, Forestries le Boruahlapi (DAFF) dikenywa tše di bonala di le bohlokwa mo Afrika Borwa:
Marula
Poreima ya Mobola
Red Milkwood fruit
Wild Medlar
Apola ya Kei
Namune ya kgabo
Feiye ye bodiila
Tšhidi
Dikenyo tše dingwe tša tlhago ke dintlha tše bohlokwa tša kgwebo gomme di rekišwa mo ditseleng mo dikarolong tše dintši tša Borwa bja Afrika. Tše di akaretša namune ya kgabo, feiye ye bodiila (Carpobrotus edulis), umsobo (thetlwa ya meetse) mo dikarolong tša bohlabela bja Afrika Borwa, apola ya Kei (Dovyalis caffra) tšhidi (Ximenia caffra), bodiila bjo tala (X. americana) and moepel goba milkwood ye khubedu (mehuta ya Mimusops). Ba bangwe ba bontšha bokgoni bjalo ka dibjalo tše mpsha tša kgwebo le tšwelopele e dirilwe ka marula (Sclerocarya birrea) le tše mmalwa tše dingwe.

Marula

Mohlare wo mogolo wo o tlwaelegile mo Profenseng ya Limpopo la Afrika Borwa. Seenywa se bunwa go tšwa mmung (Janaware go ya Aprele) gomme e lewa e le foreše go hlweka goba e dirwa jam. Gape le go dirwa go swana le bjala.

Poreima Ya Mobola

Mohlare wo mogolo wa kutu ye makgwakgwa, poreima ya mobola e gola mo dileteng tša ka Afrika Borwa gomme e tšweletša dienywa tše nnyane tše serolwane tša go lewa e le tše tala, tše omilego goba di ka šilwa go dira bjalwa.

Red Milkwood

Mohlare o rata pula ya selemo sa diprofense tša Afrika Borwa gomme e tšweletša dikenywa tša namune tše nnyane, tša sebopego sa nkgokolo. Mohlare wo, wa dienywa wa go tanta o nale maemo godimo kudu a vitamine ya C gomme matlakala a lewa ke antelope. Di bunwa di sa butšwa, dikenyo di tla butšwa ka morago ga matšatši a mmalwa.

Wild Medlar

Mohlare wa dienywa o tšweletša dienywa tša bogolo ba go lekana le apolekose le tatso ya go swana le apola ya go omišwa. Dikenywa tše foreše di šomišwago go hlwekiša bokgoni bja pepeneneng ya bjala (mampoer ka Seafrikanse). Dienywa swanetše go topiwa ka seatla go tšwa go mehlareng gomme di ka bunwa lebakeng la go fihla dikgwedi tše tshela.

Apola Ya Kei

Mohlare wa seenywa sa apola ya kei wa mohlodi le monkgo o lewa o le tala, o ka gašwa ka swikiri. Seenywa se na le maemo a godimo a vitamine ya C gomme e na le diaminoesiti tšeo di fapanego. Esiti ya yona ya tlhago e dira jamo e botse. Mohlare wo, wa sethokgwa o dira tšhireletšo ye tumilego.

Namune Ya Kgabo

Mohlare wo, wa sethokgwa se sennyane o gola mo dileteng tša molatšatši le thokomolatšatši mo Afrika, o tšweletša dikenywa tša go tia tša sebopego sa go lekana le namune. Letlalo la seenywa le lewa le le tala, le omile goba le ka dira jamo goba beine tša dikenywa, eupša dipeu di na le mpholo.

Sour Fig

Mohlare wo wa setlogo, wa go khukhuna go Kapa Bodikela, feiye ya bodiila e dira jamo e bose gape e šomišwa go tiiša oli mo dirapaneng. Matutu wa letlakala la yona o dirišwa go fokotša go fiša ke letšatši, le mengwapo le go hlohlona.

Poreima ye Bodiila

Seenywa se sa go hlwekase hwetšwagala mo mohlareng wo monnyane wa sethokgwa, gantši se bjalwa bjalo ka šireletšo. Se lewa se le foreše, seenywa se na le maemo a godimo a vitamine ya C le ya gomme peu ya sona ya oli e šomišwa go ditlolo tša sefahlego tša swana le lipsticks le disepe.

Translated by Lebogang Sewela