Zwa u Vhewa ha Zwiliwa Afrika Tshipembe

© Marinda Louw

Kha shango la tshi zwino la u dzula dzi doroboni zwi vha zwo di sendeka nga maanda kha zwiliwa zwine zwa vha uri zwi vha zwo thoma zwa vhewa, zwa u dzula kule na mabulasi na u vha wo dinekedzela kha u ya mushumoni, zwi sia una tshifhinga tshine tsha vha uri ndi tshituku tsha u bika na tsha u di tavhela zwiliwa zwau iwe mune.

Zwiliwa zwine zwa vha uri zwo vha zwo vhewa zwi ya leludza kha tshifhinga, ndi inwe ya ndila ine ya vhonala ine ya kona u vhulunga tshifhinga, ndi ndila ine ya kona u thusa kha uri u kone u panga dzi pfushi kha zwiliwa na u thusa vho rabulasi kha uri zwiliwa zwavho zwi dovhe zwi vhe na maduvha o vhalaho mavhengeleni na u vha hone na musi khalanwaha ya u tavha yo no fhira.

Ndila ya zwishumiswa zwine zwa vha uri zwi vha zwo dzula ngauralo u fana na miroho na mitshelo hu vha hokateliwa zwa u omisa na u rothodza, u ita juice, zwa u vhilisa na zwibveledzwa zwine zwa vha uri zwi vha zwi zwa ndeme. Zwine zwa fana zwithu zwine zwa nga nama, mafhi na dzi grain dzi ya vhewa dzi tshi ya phanda, fhedzi hafha ri do kona u amba nga ha zwithu zwinzhi ri tshi ya phanda zwa thekiniki ro sedza miroho na mitshelo.

Translated by Khalirendwe Nekhavhambe

Zwa u Vhea kha Zwikoti

Zwa u vhewa ha mitshelo kha zwikoti, miroho na zwinwe zwiliwa u fana na khovhe na zwiliwa zwine zwa vha zwo no lugela u liwa u fana na khovhe zwi vha zwokatela musi zwi tshi da zwi vhe zwo valiwa hu sa dzheni muya...more

Uomiswaha Mitshelo Na Miroho

Vhunzhi ha mitshelo ya Afrika Tshipembe u fana na dzi ndirivhe, maberegisi, maapula, manngo na miomva zwi ya omiswa. U omisa zwi vha zwi tshi khou nntsha u thaba, zwine zwa tutuwedza uri hu vhe na u oma, yeast na u hula ha zwitshili...more

Ndila ya u Vhea Zwithu u Swika zwi tshi Vhila

Fermentation ndi ndila ine dzi micro-organisms dza vha dzi tshi khou wana starches (carbohydrates) na swigiri kha zwibveledzwa zwine zwa fana na halwa (veine) na dzi acid u fana na lactic acid...more

U Rothodza na u Omisa

U rothodza na u omisa - ndi inwe ya ndila ine ya shuma vhukuma kha zwiliwa. Musi hu tshi khou itwa hezwi, zwiliwa zwine zwavha uri zwo vha zwi tshi kha zwikwatudzi zwi ya omiswa...more

Ndila Ya u Kona u Vhea Mitshelo Afrika Tshipembe

Vhatavhi vha mitshelo vha nga kona u vhulunga mitshelo ya vho nga ndila ine ya vhidziwa upfi u vhewa ha mitshelo. Mitshelo unga kona u i omisa, ya dzula kha dzi khene, ya itwa uri i vhe jamu, pureed, sugar-coated kana juice....more

U Ita Juice

Musi shango li tshi khou khwiniswa li tshi ya vhathu vha tshi khou dzula kule na hune ha itwa zwiliwa, huna zwithu zwine zwa thusa khau engedza ndeme kha zwibveledzwa zwine zwa vha zwo tavhiwa....more

U Tanzwiwa ha Zwibveledzwa

Zwa u thoma u tanzwa ha zwibveledzwa zwo thomiwa nga vho-Louis Pasteur, ra rasaitsi wa French. Vho do tumbula uri zwa u fhisa mafhi nga mufhiso une wa vha uri u nntha u tshi tou fhedza wa a rothodza musi usaathu a paka kha mabodelo....more

U Bvisa dzi Tshika kha Zwiliwa

Pickles ndi zwiliwa zwine zwa vha uri zwo lovhewiwa kha muno kana kha acid zwine zwa thusa kha uri zwi songo tshinyala. Zwi dovha hafhu zwa thusa kha uri hu vha na u kondelela na tshanduko kha zwiliwa musi u tshi zwila kana wo zwi fara....more

Zwa Zwiliwa Zwine

Zwiliwa zwine zwa vha uri zwi vha zwo shandukiswa muvhala na u pangiwa ha muthetshelo une wa vha uri ndi wa vhudi, ndi zwithu zwine zwa vha uri ndi kale zwi tshi khou itwa...more