Ho Fepa ka Dijo tsa Temo ho Dikolobe

©Glenneis Kriel
Jwale ke eng e tshwanelehang hantle jwaloka motswako wa dijo tsa kgale le metsi a ditshila? Lebitso le tlwaelehileng bakeng sa dijo tsa masalla kapa ditshila tsa dijo tse nang le tsona kapa tse amanang le nama kapa dihlahiswa tsa nama. Ho ya ka Molao wa Mafu a Diphoofolo (Molao wa 35 wa 1984), ho kgahlanong le molao bakeng sa dihwai ho fepa ditshila jwalo, ebang di tswa kichineng, dikepeng, direschorenteng, dipetlele kapa dihoteleng ho ya ho dikolobe, ntle le hore dihlahiswa di phehilwe bonyane hora ya ho senya dikokwana-hloko. Sena se boetse se bolela hore dikolobe di lokela ho tloswa dithole le diphoofolong tse ding tse shweleng.

Dihlahiswa tse ding

©Glenneis Kriel
Tse ding tse senyehileng le dihlahiswa tse kang dihlahiswa le meroho e setseng, dihlahiswa tsa dijalo, tse kang mahlaka a poone, makgasi le diqhu, le ditshila tsa fekthering, tse kang bohobe ba kgala, di cubes tsa ntja, lebese le senyehileng, metsi a lebese a tlohang ka etsa chisi le dijo-thollo tsa thitelo dia dumellwa. Ha ho sebediswa dihlahiswa tsena, dihwai di lokela ho ba hlokolosi haholo ho tiisa hore dihlahiswa tse ding ha dia silafatswa le diphoofolo tse shweleng mme ha di na dikhemikhale tse kotsi kapa chefo.

Ho fepa ka dihlahiswa feela ho tla ba le tshusumetso e mpe bophelong ba mmele le kgolo ya tsona. Ho ya ka buka ya tlhahiso ya tlhaho ya Pig Producers Organisation ya Afrika Borwa, Pigs for Profit, dikolobe tse amohelang bohobe ba kgale feela, di tla beha mafura ho ena le nama mme di ka nna tsa hlahelwa ke mathata a mang a bophelo. Ho jwalo le ka dijo tse tala, tse lokelang ho nkwa e le vithamine e kopantshitsweng ho na le dijo.

©Glenneis Kriel
Ntho e molemo ka ho fetisisa eo o lokelang ho e etsa ha o etsa qeto ya hore na o ka fepa dikolobe tsa hao eng, e tla ba ho bua le setsebi sa phepo ya diphoofolo e nepahetseng. Setsebi sa phepo ya dijo se tla kgetholla bohlokwa ba phepo ya dihlahiswa tseo o batlang ho di sebedisa le ho hlaolela meriana e leka-lekaneng e tla thusa ho thibela kgaello ya phepo. Dikolobe tse sa amoheleng dijo tse leka-lekaneng tse dumellanang le ditlhoko tsa tsona tse tobileng, di tla hatellwa, di be tlokotsing haholwanyane ho mafu mme di hole butle.

Translated by Bongani Matabane