Winnie Mandela O A Iletšwa E Bile O A Hlaselwa

Go tšhošetšwa ke maphodisa

©Eric Miller
Mengwaga ya 1960 le 1961 e tlišitše lethabo go Winnie ka ge a ile a belega morwedi wa bobedi, Zindziswa, e bile monna wa gagwe o be a sa bonwa molato go tšwa kgorong ya mmušo go sekišwa. Se ga sa dula sebaka. Nelson o ile a gapeletšwa go iphihla, se se ile sa fetola dik kamano ya bona kudu. Bjale o be a swanetše go kopna le monna wa gagwe mo mafelong a sephiri, a tsenywa mo ditiro tša sephiri le ge a be a sa rate. Ka kgwedi ya Matšhe ngwaga wa 1961 Nelson o utollotšwe gomme a išwa diseleng tša maphodisa. Nako ye, Nelson ka se tšwe go fihlela mengwaga ye 27.
Go be go belaelwa gore Winnie o tla tšwela pele ka mošomo wa monna gagwe kgahlanong le mmušo, bjle maphodisa a ile a mo ga kiletšo ya taelo ka 1962. Ka tlase ga kiletšo, Winnie o be a kgona fela go sepela ka mo Johannesburg, o be a sa dumelelwa go tsena ka dinolofatšngi tša thuto goba go tsenela dikopano tša go feta batho ba babedi. Ba kgašo le bona ba be sa sa dumelwa go gatiša se sengwe le se sengwe seo se bolelago. O be a hlakišwa ke maphodisa bao ba ilego ba mo tlaiša, ba mo tšhošetša ka dihlaselo tše di ilego tša senya ntlong ya gagwe. Winnie go hlaloša dihlaselo tša gagwe bjalo:
“…mo bošegogare ge dilo ka moka di didimetši/homotše. Go be go ra gore dirumula tša meago di be di phadima mo lefastereng la ntlo ya gago pele ga lemati la gago le ragwa. Go be go ra gore ba tšhireletšo ba swanetše go bala lengwalo le lengwe le le lengwe le le lengwe ka ngwakong. Go ra gore go fetola matlakala a puku ye nngwe le ye nngwe le ye nngwe ya gago ka šelefong, go kuka magogwa, go lebelela ka fase ga mepete, go kuka bana ba robetšego mo materase le go lebelela ka fase ga makane. Go ra gore go kwa swikiri, bupi bja lehea le spice sengwe le sengwe ka khitšhing ya šelefo. Go tlhahlamolla diaparo tša gago ka moka go lebelela potleng ye nngwe le ye nngwe. Mafelelong gwa tšewa, gwo gogiwa; bana ba goeletša e bile ba namela roko ya gago ba kgopela, monna wo mošweu yo a gogago mme gore a mo tlogele.”

Ditaelo tša go šoro

©Eric Miller
Ka Mei 1963 Mandela o ile a fetišetšwa go kgolegong ya Robben Island. Se e bile boima kudu go Winnie.
Ka nepo ya go etela monna wa gagwe o ile a swanelwa ke go sepela 1 400 km go tloga Johannesburg go ya Cape Town e be a tšee gape 10 km ka sekepe go ya sehlakahlakeng.
Ge e le gona fao, o be a dumelelwa go bona Nelso metsotso ye 30 fela, a eme ka lehlakoreng le lengwe la motato wa legora.
Motho wa tšhireletšo o be a ema kgaušwo go kwa sengwe le sengwe se ba se bolelago e bile ba be ba dumeletšwe go bolela Seisimane le Seafrikanse fela.
Winnie e filwe kiletšo ya taelo ye maatla ka 1965. Ye e be e mo ganetše go tšwa mo Orlando West.
O be a swanetše go tlogela mošomo wa gagwe bjalo ka modiredi wa leago e bile o be a palelwa ke go hwetša mošomo wo mfsa ka ge maphodisa a ile a tšhošetša mang le mang yo a ka nyakago go mo hira.
Maphodisa gape ba be ba tsena ditabeng tša dikolo tša basetsana ba babedi bao ba bego ba ilego ba gapeletšwa go tšwa sekolong pele Winnie a ba romela sekolong kua Swaziland.

Translated by Lebogang Sewela