Ndi Mini dzi Rekhodo dza u Bveledza?

© Marinda Louw

Dzi rikhodo dza u bveledza dzi ya shumiswa sa tshipida tsha u nwala zwithu fhasi bulasini na u thusa kha u langa bulasini. U langa bulasi hu vha ho katelwa u lugisela zwimela nau beba ha zwifuwo, u kona u nwala zwimela kana zwifuwo mushumo wazwo nau kona u lugisela u bveledza wo ditika nga zwa tshifhinga tsho fhelaho. Zwa u nwala fhasi na u bveledza kha zwa vhubulasi zwi kona u sika mudzi une bulasi la shuma ngawo.

Dzi rikhodo dza u bvelela dzi ya shumisa kha u takusa vhuthada ha u bveledza uri bulasi li kone u shuma khwine. Zwine zwa tou divhea vhukuma kha u bveledza ndi u kona u nwala dzi rikhodo dza u tavha zwimela, zwifuwo musi zwi tshi khu bveledziwa, mushumo na mitshini.

Lushaka lwa dzi Rikhodo dza u Bveledza

Dzi rikhodo dza u bveledza dzi nga kha di vha nga ndila isa dini zwi tshi khou sumbedza, sa tsumbo, nwedzi, lushaka lwa zwimela, u tavha na tshifhinga tsha u kana, lushaka lwa zwifuwo, u dala, maraga une zwa do iswa khawo nau rengisa nga kg. Dzi rikhodo dza u bveledza zwi ya swika hune zwa hula zwa vha zwina ndivho nnzhi nga ngomu. Tsumbo thukhu dzo nwaliwa fhasi.

Dzi rikhodo dza u tavha zwimela
Mabammbiri haya avha o katela dzi tsimu dzo yaho nga u fhambana kana mbalo ya dzi ochard, zwine zwa bveledzwa, zwine zwa anwiwa na u toliwa ha mavu hu tshi khunitelwa tshimela tsho imaho ngauri kana mutshelo.

Zwinwe zwithu hu vha ho katelwa dzi rikhodo dza u kona u tavha zwimela zwine zwa nga toda manyoro, mbeu, ku tavhele, tshene na u langa zwikhokhonono, tshifhinga tsha u shela na zwine zwimela zwa anwa.

Dzi rikhodo dza u bveledza zwifuwo
Zwothe zwine zwa kwama zwifuwo zwi fanela u vha zwo nwaliwa hafha. Sa tsumbo, zwiliwa, mishonga, u dura ha u renga dzi rikhodo dza tshifuwo tshinwe na tshinwe u fana na u bveledzwa ha mafhi, u bebiwa ha vhana u bveledziwa ha ulu, tshifhinga tsha u alusa na u khwatha ha tshifuwo.

Mbalo ya u vala na u vula ha zwifuwo i fanela u vhewa nga zwigwada zwi tshi khou ya nga u edana hazwo na mbeu, sa tsumbo, dza tshinna, dza tsadzi na dzine dza vha uri dzo no vha na minwaha mivhili.

Dzi rikhodo dza vhashumi
Zwine zwa kwama u shuma u fana na dzi contract dza vhashumim, miholo, ration, u dura ha u lafhiwa na zwine zwa liliswa hu tshi khou fhiwa vhashumi, zwi ya nwaliwa kha dzi rikhodo dza vha shumi. Zwinwe zwine zwa fanela u nwaliwa hafhu ndi mbalo ya vhashumi, zwikolodo, u awela na u savha hone.

Dzi rikhodo dza mitshini
Ndivho nga ha mitshini hu vha hu tshi khou katelwa di rikhodo dza mitshini u fana na zwithu zwine zwa nga ndi lushaka de lwa hone, ndi wa lini, ndeme ya bugu u lugiswa, musi u tshiya u vusuludzwa, dzi awara na insurance.

Translated by Khalirendwe Nekhavhambe