Ngaka Peter Magubane o Tsebiša go Šomišwa ga Bana

© David Meyer-Gollan

‘Ka ntle le thuto, o ka se dire selo!’

Ngaka Peter Magubane o gorogago ka Soweto ka mebila ya morago ka manyonyoke. Peter o lekola dithothobolo tša maratha le dijarata tša malahla la lebaka la go bona bana ba ba nnyane ba go šomišwa. Go ba gona ga gagwe go laola sebaka seo a lego go sona. Phišego yona yeo ya gagwe ya go utolla bošoro bja mengwaga ya kgethologanyo bo tšwela pele go mo otlela go ya bontšha go lwela mathata a bosetšhaba a lehono.

Ngaka Peter Magubane o otlela go tsena ka jarateng ya maratha ya Soweto. Ke lebitleng la tšhipi. Ruse ya kgoparara e loma meno moyeng. Magubane o nyaka basimane ba ba nnyane bao ba šomago mo. Ba tlogela sekolo go hwetša diranta tše hlano ka letšatši go kgoboketša le go rekiša maratha a tshipi. 'Bontšhi bja bona ba raloka matšhaba sekolo, gomme ga ba kwešiše boleng bja thuto,' o leka go hlaloša taba ye ya go raragana.
Magubane gantšhi o ya ka go feta setšea diswantšhong go thuša batho bao a ba tšeago diswantšho. Mo mengwageng ye mentšhi o thušitše go gahlanya ba go tšhaba le batswadi ba bona. O a hlaloša gore ga a tle go tsenelela go fihlela,'Ba tla go nna "Madala! Madala! "ba bitša nna," Ke nyaka go boela gae." Fela ba hlano go tšwa go ba masome tharo hlano ba basemane le basetsana bao a ba thušitšego ba boetše mafulong a mebila.

Bodirišwa mpe le bahloki

O fihla boemong bja gagwe bjo bo latelago. Ke go tšwa sekontiring go ya ka garegare ka jarateng ya malahla ka Jabulani. Dithabana tše nnyane tša dirišwa tša tšhipi ya maleba tša go iša moya fase di thibela lefase leo dikologilego. Dintlo tša go itirelwa tša baipei di dutše ka maswabi lefaseng. Mma wa mofsha o fega diaparo tše di kganyago mo moleng, ka ge mosemane wa lesea a raloka ka mmutedi wa mmala wa pere. Ngata ya dihoko tša dikgogo e tletše tikologong ka moka gomme tšeo di tšhabilego di lela ka senkgokolo.
Monkgo o bošula o khupeditše mayo. Go thoma ka mešo ya go hlaba ga letšatši bafsa ba tšea malahla ka garafo, malahla a boima go iša thotheng ya ditonki go a fihliša go ralala le Soweto. Marega lefaufau la motse setoropo le tlotšwa ke mello ya malahla. ''Go boruthwana fa e bile go na le tšhireletšo.' Magubane o lebeletše ka lefensentere. Bodirišwa le bohloki bja go senya, taba ye kgopara yeo e lebanego le bana ba lehono o ikwa gore,'Ntle le pelaelo, thuto. Ka ntle le thuto, o ka se dire selo!' Monna yo a bonagalogo e le senatla o lemoga motšea diswantšho.
'Yo ke o mongwe wa basemane ba ka,' Magubane a tletše lethabo. 'O be a šoma mo mengwaga ngwaga.'Ke ka maswabi gore mosemane wo a mo tšerego diswantšho ka bo 1970 ke mošupa tsela wa bafsa ba malahla lehono. O dirile go boikgokaganyi, bjale o tlogela lefelo le la ngweding ya Armageddon go ya mebileng ya Zola ya go ba le bophelo, moo e lego baswa ba go kgabiša ditomu le diphaka gomme a feta mosadi wa go sepela ka setilo sa mabili thoko go otlela ka mosepeleng wa seatleng sa nngele.