Ngaka Peter Magubane motšea diswantšho wa semmušo wa Nelson Mandela

© David Meyer-Gollan

Kopano le Nelson Mandela

Ngaka Peter Magubane o gopola kopana ya go hloka pelaelo ya gagwe ya mathomo le monna yo ka morago a balwago bjalo ka mogwera wa bophelo. "E be e le mo nakong ya matšatši a ge Mandela a be a šoma ka molao. Ke ne ka nyakana le ramolao go emela tate yo a bego a amega ka kotsing ya sefatanaga, ka fao ke ile ka ya dikantorong tša Mandela le Tambo,'o a gopola.'ka nako yeo ke be ke sa tseba gore ba be ba amega bjang ka dipolotiking tša naga. Mandela o mpoditše gore o swaragane gomme o be a sa nyake go tšea melato ye mentšhi, ka ge a be a feletša mošomo o bego o ba bego ba na le ona. Ke be ka swanela ke go hwetša ramolao o mongwe.'
Ka morago ga nako, bana ba Peter ba bile bagwera le bana ba Mandela ka lebaka la gore ba be ba tsena sekolong se se tee ka Swaziland. "Ke be ke kgona go ba nametša go ya sekolong, ka ge ke be ke tseba gore mmabona [Winnie Madikizela-Mandela] o be a ka se kgone go dira seo ka lebaka la gore o be a iletšwa. Mahlatse ke gore ke be ke na le batho bao ke ithekgago ka bona bao be go ba ka se bolelego,'Peter a anegela.
Gannyane gannyane, ka go le lengwe go ka ba thwii, bogwera magareng ga boradipolotiki ba babedi bo diregile- yoo o bolelago ka mantšu le ditiro, yo mongwe a bolela ka setšea diswantšho sa gagwe.

Ketelo ka Robben Island

Ngaka Peter Magubane o ya go etela Nelson Mandela ka kgolegong ka Robben Island, ya ttiša kamano gareng ga Mopresidente wa kgale le motšea diswantšho wa go ratega. "Ke be ke šomiša leina la metlae la Sethosa — Ralanqobuso Mtirara. Ga ke tsebe gore ba ntumeletše bjang go re ke tsene, eupša ba dirile. Bobedi bja rena re be re maketše go bona ka moo nako e amilego boiponagatšo bja rena ba mmele eupša ka bobedi re bahlabani ba maatla ka pelong,'gwa realo Peter. 'Mandela o ile a ntebogiša ka mošoma wa ka wo ke bego ke o bontšha ka nageng ka ntle le letšhogo.'
Kopano e be e le nnyane e le poledišano ye boima ka ge ba bogetše ke bahlankedi ba tša dikgolego ba babedi ba eme kgauswi. Ge go le bjalo, Peter o tseba gore go kopanyo ya bohlokwa kudu e dirilwe magareng ga banna ba babedi.

Sebaka sa bophelong ka moka

Ka la 11 Dibokwana1990, Ngaka Peter Magubane o lebana le manyami. 'Letšatši la histori kudu go a feta ka historing ya naga, ge Mandela a lokollwa kgolegong, ke hweditše hlohlo ye kgopara ye kgonagalago ya go ka tšea diswantšho. Lešalaba le le kgopara le be le kopane ka ntle ga kgolegelo ya Victor Verster ka Paarl. Batho gape ba be ba nametše godimo ga dipese le dilori. Batšea diswantšho ba be ba le fase gomme ka kopana le bona go leka go hwetša maemo a go humana ditiragalo tša nako yeo e bohlokwa.
Mafelelong ge Mandela a tšwela ntle lešalaba la kgopara, la šutila pele ka maatla gore re be ka nnete re welane ka go thakgala. Mo nakong ye kamoka ya mošomo, yeo e bego e le go ya go tšea seswantšho sa bohlokwa kudu ke be ke sa kgone go se tšea. Ke be ke gakanegile gomme ka nyama kudu, eupša seo nka se dirago ke eng? Fela kgetho ya ka e be e le go tšwela pele ka bophelo gomme ke dule ka tsebo ya gore ke be ke kgonne go tšea ditiragalo tše dingwe tša bohlokwa kudu.'
Sebaka sa bophelo ka moka se tla ge Peter a e na le kopano ye nngwe le Mandela. Le ge e le gore o be a tlogetše ya bohlokwa ya'dikgato tša mathomo tša tokologo, Peter o motlotlo go ba a kgethilwe bjalo ka maotšea diswantšho wa semmušo wa go tšea diswantšho tše ntšhi wa Mandela mo mengwageng ye mene ya go fetogela go temokrasi.

Go thoma ga leeto

Bjale go thoma leeto la histori. Peter o tseba kudu ka mehlolo yeo e tšwelelago mo maphelong a maAforika Borwa letšatši le letšatsi ka nakong ya mengwaga ya gagwe ya go ba motšea diswantšho wa semmušo. O šomiša maemo a godimo kudu a a hwetšagalago go yena ka go bapela le tsela ye mpsha ya sepolotiki.
Magubane o hlaloša ka moo bogwera bja gagwe le Mandela bo maatlafetšego ka ge ba sepela leeto ka ‘tseleng ya khutšo '' mmogo. 'Re šetše re tshepana le go abelana maitshwaro a tlhomphano. Bjalo ka motšea diswantšho, bjalo ka motho yo gatišago histori, ga o sa tlo kgona go bolela nnete ge o sa kgone go swarela. Mo nakong ya dingwaga tše kgethegilego tše, ke ithutile gore motho o swanetše go ba le bopelotelele; o swanetše go ithuta go lemoga gore diphošo di a dirwa.'

Seswantšho sa mmamoratwa

O tla hwetša diswantšho tša Mandela a sa segego gona gomme e be a swara ngwana; ka dinako tše dingwe o a tšeka le go bina. Yo ke monna yo bontši bja batho ba bašweu ba maAforika Borwa ba bego ba nagana gore o tla be a fapane. Sebakeng sa go hlatsela kgolo ya bona ya go bona ya gore ba tla kgoromeletšwa ka ntle ga naga, o abile diatla tša khutšo, a re: "Etlang, a re šomeng mmogo, go aga naga ye."
Go na le tlhase ka mahlong bjalo a Peter ge a gopola tiragalo yee e ilego ya feletša ka seswantšho sa gagwe sa mmamoratwa ka pukung ya gagwe Man of the People: A Photographic Tribute to Nelson Mandela. 'E tloga e le ye yona yeo Mandela a binago ka monyanya wa matswalo a gagwe a 72 se tšerwego ka Kippies ka Newtown, Johannesburg. O kgona go bona mothakgalo wa tokologo o kganya ka mahlo a gagwe’.
Ge Peter a fana ka diswantšho tša go feta tše lekgolo go Nelson Mandela o boletše gore 'Ke be ke nyaka go leboga Madiba go tshepa nna, le go mpha sebaka sa go gatiša karolo ya bophelo bja gagwe.yeo 'Ka mantšu a Nelson Mandela, diswantšho tša Peter Magubane tsa ditaba ka ga kgethologanyo,'di thušitše go bula tsela ya diphetogo ka Aforika Borwa. Tshepelong, Peter o kgotleletše ditšhitelego tše kgolo ka bo yena