Marabou Stork
Maraboe ooievaar

© Shem Compion
Marabou Stork.

Naam

Maraboe ooievaar

Voorkoms

Die maraboe ooievaar (Leptoptilos crumeniferus) is 'n groot voël met ‘n ongewone voorkoms. Benewens hol bene, het maraboe ooievare ook hol toonbene. In so 'n groot voël is dit 'n belangrike aanpassing vir vlieg. Die Afrika maraboe ooievaars beskik oor 'n vlerkspan van 2,6 meter en staan 1,5 meter hoog. Maraboe ooievaars is kaalkop. Mannetjies kan geïdentifiseer word aan hul groot lugsakke. Daarbenewens is mannetjies oor die algemeen effens groter as die wyfies. ‘n Baie groot, stewige ooievaar met 'n massiewe koniese snawel. Geslagte is eenders gekleur. Hulle is kaal, vaal en het 'n rooi-gespikkelde kop met lang swart bene. Hulle is hoofsaaklik donkergrys bokant en wit onder.

Jonges is soortgelyk gekleur, maar is nog valer. Onvolwasse voëls het 'n wollerige bedekking op hul koppe en hul vere verkleur eers swart teen ongeveer drie jaar oud. Teen vier jaar het die volle verleuring plaasgevind. Die sagte wit stertvere staan bekend as maraboe. Die nek en kop bevat geen vere nie. Die maraboe ooievaar het 'n lang, rooierige sak wat van sy nek hang. Hierdie sak word ingespan in hofmaak-rituele. Die kaal, 18-duim opblaasbare pienk sak is veral opvallend gedurende die broeiseisoen. Dit is direk met die linker neusgat verbind en dien as 'n resonator wat die voël toelaat om 'n kwakerige keelklank te produseer. Hoewel hy normaalweg stil is, sal die maraboe ook 'n geluid maak deur met sy bek te klak-klak as hy bedreig voel.

Dieet

Hulle voed hoofsaaklik op die afval van karkasse en oorskiet. Hierdie gedrag is van groot belang vir die ekosisteem waarin hulle woon; deur karkasse en verrottende materiaal te verwyder, help maraboes om die verspreiding van patogene te voorkom. Hulle is aasvoëls, en vreet enigiets van termiete, flaminke en klein voëltjies en soogdiere tot menslike afval en dooie olifante. Hulle vreet ook aan karkasse saam met aasvoëls en hiënas.

Voortplanting

Maraboes broei in boomtoppe, waar hulle groot neste bou. Soos die wit ooievaars (Ciconia ciconia) hou hulle daarvan om naby menslike nedersettings te wees. Hulle bereik seksuele volwassenheid teen ongeveer vier jaar en hulle het vorm lewenslange broeipare wat aanhou broei vir hul volle lewensduur. Hulle is koloniale broeiers; hulle neste is groot plat platforms van stokke met 'n vlak sentrale holte wat met kleiner stokkies en groen blare gevoer is. Gewoonlik word 2-3 eiers gelê gedurende die droë seisoen. Beide geslagte broei; eiers broei binne 30 dae uit. Hul kleintjies is hulpeloos by geboorte. Albei volwassenes versorg die kleintjies. Dit neem 3-4 maande voordat die kleintjies volledig vere het.

Gedrag

Maraboe ooievaars word gelok deur veldbrande. Hulle loop voor die vuur uit en gryp diertjies vlug. Hulle vlieg op 'n majestueuse manier en woon meestal alleen of in klein groepies. Groter groepe sal naby voedselbronne, terwyl hulle migreer, of tydens die broeiseisoen, opgemerk word. Soos die Turkse aasvoël, ontlas die maraboe ooievaar op sy bene en voete. Dit is bekend dat die Turkse aasvoëls sterk antiseptiese eienskappe in hul ontlasting het, en dit is ook die geval met die maraboe ooievaar, maar hul redes vir die uitvoering van hierdie handeling is anders. Dit help eenvoudig om die liggaamstemperatuur te beheer en gee ook die vals voorkoms dat die voëls pragtige wit bene het.

Soos baie voëls, hyg die maraboe ooievaar ook wanneer dit warm word om sy liggaamstemperatuur te verlaag. Hierdie is besonder lui voëls wat baie van hul tyd deurbring deur roerloos in een posisie te staan. Wanneer hulle wel vlieg, is hulle baie elegant, en gebruik die termiese opwaartse lugstrome om die nodige hoogte verkry. Hulle is nie goeie kort afstand vlieërs nie. Soos ander ooievaars, vlieg hulle met hul lang bene na agter gestrek, maar in teenstelling met hul familie hou hulle hul nekke goed ingetrek en gebuig in 'n afgeplatte S; dit laat die gewig van die swaar bek rus op die skouers.

Habitat

Watterryke en oop, half-droë gebiede. Woon dikwels naby mense in vissersorpe en op vullishope.

Waar hulle gevind word

Afrika suid van die Sahara

Latynse naam

Leptoptilos crumeniferus